Algemene informatie

Dat de één gevoeliger is dan de ander, is iedereen waarschijnlijk wel opgevallen. Dat er mensen echt last van hun hooggevoeligheid kunnen hebben, is niet bij iedereen bekend. Er zijn namelijk veel gradaties in hooggevoeligheid. Waar de één met droge ogen naar een zielige film zit te kijken, begint de ander al te huilen zodra de film begint – bij wijze van spreken.

In deze verschillende gradaties van gevoeligheid zijn er ook mensen die vallen onder de ‘HSP’, de High Sensitive Persons. HSP’ers zijn hooggevoelige personen die intenser leven dan de gemiddelde mens. HSP is een term uit de psychologie die in 1996 werd geïntroduceerd door de Amerikaanse psychologe dr. Elaine N. Aron. In tegenstelling tot de meeste psychologen die hooggevoeligheid beschrijven als geremd, ziet zij deze karaktereigenschap bij HSP’ers juist als een kracht. Zo kun je hooggevoeligheid ook het best zien: als kracht.

Aron heeft uit meerdere onderzoeken geconcludeerd dat mensen met de eigenschap hooggevoeligheid meer worden geprikkeld dan anderen, zowel intern als extern. Intern wil zeggen dat mensen met hooggevoeligheid gevoeliger zijn voor pijn, genot, emoties en andere lichamelijke ervaringen. Extern betekent dat ze niet alleen gevoeliger zijn voor geluiden, lichten, geuren en tactische stimulatie, maar ook gevoelens van anderen in de omgeving van de hooggevoelige beter aanvoelen. HSP’ers zijn vaak beter in het inschatten van gevaren, zijn daardoor meer op hun hoede en worden volgens Aron vaak onterecht beschouwd als verlegen en geremd. Daarbij zijn HSP’ers ook vaak minder geneigd tot sociaal contact, wederom niet omdat ze verlegen zijn maar omdat dat hun geleerd is door hun aangeboren eigenschap. Deze heeft geleerd om voorzichtiger te zijn in situaties. Mensen met hooggevoeligheid zijn in een rustige omgeving ook meer op hun gemak.

Hooggevoeligheid brengt volgens Aron veel waardevolle eigenschappen met zich mee waardoor HSP’s bijvoorbeeld vaak de ‘ideale werknemer’ zijn: consciëntieus, loyaal, gericht op kwaliteit en met een hoog inzicht in mensen en processen. Mensen met hooggevoeligheid voelen zich daarnaast ook meer aangetrokken tot zorgende beroepen in plaats van een leidinggevende functie of competitief beroep. HSP’ers zul je niet snel als kille zakenlieden aantreffen in deze maatschappij.

Het is juist belangrijk dat in deze huidige maatschappij van concurrentie en snoeiharde mensen de HSP’ers niet naar de achtergrond worden verdreven. Het is niet ‘cool’ om hooggevoelig te zijn, de maatschappij zoekt juist gedreven mensen die zich de kaas niet van brood laten eten. Het lijkt of er in deze maatschappij geen ruimte is voor de hooggevoelige medemens, terwijl ze met hun hooggevoeligheid juist zoveel talenten hebben en deze kunnen ontwikkelen net als ieder ander.

Volgens Elaine Aron is 15 tot 20 procent van de mensen hooggevoelig en zij is fel tegen opname van de term in het DSM-IV omdat hooggevoeligheid een aangeboren karaktereigenschap betreft. DSM-IV is een handboek met criteria voor psychiatrische aandoeningen, en hier vallen volgens haar en vele anderen HSP’ers juist niet onder.